Teško da možemo govoriti o njenom vidljivom (prepoznatljivom) i učinkovitom prisustvu na javnoj sceni (u oblasti teorijske misli, politike – gde nam je prava levičarska partija?, ekonomije, u različitim oblicima spontane društvene samoorganizacije itd.) bez obzira na stepen njene homogenosti (Hart i Negri tačno lociraju promenu – u današnjem dobu komunikacije, borbe (pobune) izmeštene su iz međusobne komunikacije).
Ali paradoksalno tome, zahtev za levom kritikom je danas u usponu i globalno je rasprostranjen (ispostavlja se i kod nas), poklapajući se sa dubokom krizom globalnog kapitalističkog sistema. Takođe, ovaj uspon je očigledan, posebno ukoliko se osvrnemo na period koji je prethodio krahu komunističkih država (SSSR i država Istočne Evrope) i njihovog projekta realnog komunizma, i koji je simbolički označen padom Berilinskog zida – period trijumfa neoliberalne demokratije, razvoja informatičkog društva, posmoderne itd, odnosno levice u povlačenju. Sada se situacija čini obrnutom: koncept države blagostanja koja brine o svojim građanima i zajedničkim dobrima, u kontekstu novonastale situacije i krize neoliberalnog poretka, ostvaruje se kao država sa najviše isključenih (isključeni iz zvaničnih društvenih tokova kao novi revolucionarni potencijal), odnosno društvo sveopšte kontrole (kontrole golog života – biopolitika, Agamben). To društvo karakteriše pojava opšteg menadžmenta/globalne upravljivosti, koja rukovodi procesima i šemama totalnog upravljanja, kao i procesima i šemama totalne kontrole – kako proizvodnje, tako i stanovništva – proračunavajući rizike. Svi ovi procesi su praćeni izmeštanjem materijalne proizvodnje (u poslednjih 30- godina, u siromašne države Azije), a u bogatim državama neoliberalizma dolazi do izraženog fenomena nematerijalnog rada, koji postaje najznačajniji činilac bruto proizvoda tih zemalja. Na planu proizvodnih snaga, u procesu globalizacije na mesto radničke klase dolazi srednja klasa neproizvodnih radnika (radnika koji proizvode nematerijalni proizvod), na mesto kapitaliste-upravljača dolaze interesne grupe najviše u finansijskom sektoru, koje preko političara i menadžera, upravljaju globalnim procesima, dok se u azijskim zemljama (slučaj Kine) uz pomoć totalitarne moći političara omogućava neometano odvijanje, rast i razvoj klasične kapitalističke proizvodnje, koja se ostvaruje eksploatacijom novih proletera – proizvođača materijalnog rada.
Hart i Negri u usponu nematerijalnog rada vide mogućnost za revoluciju, polazeći od Marksove teze da do smene kapitalističkog poretka dolazi onoga trenutka kada opšti intelekt (kolektivno

univerzitetsko-naučnih itd. institucija, sa svojim planovima, programima, procedurama i standardima) otkazali su poslušnost – što znači da je postliberalno društvo ušlo u nekontrolisanu krizu, koju do dana današnjeg ne može da prevlada. Po Žižeku, nosioci krize su (kako ih on naziva) „četiri jahača apokalipse“: ekološka kriza, posledice biogenetičke revolucije, neravnoteža unutar samog sistema (problemi sa intelektualnim vlasništvom, nadolazeće borbe za sirovine, hranu i vodu) i eksplozivni rast društvenih podela i isključenja – kojima bi mogla da se doda i jedna konstanta: nemogućnost čoveka da sprovede (društvene) projekte u njihovoj celosti, a to je čovekova zla kob – igra između utopijskog potencijala čovekove kreativnosti i negativnih tendencija u sklopu volje za moć i čovekove sebičnosti, gramzivosti itd., kao i učinaka alter-ega, koji u ovoj igri „kvari“ procese izvršavanja projekata i planova. Ali da ove igre nema, ne bi postojala mogućnost društvenih dinamika i civilizacija bi se završila, a sa njom i čovečanstvo, u jednom perfektno uređenom sistemu. U ovom smislu, levica koja je bila u povlačenju, u dobu postmodernog društva i nestanku država baziranih na komunističkoj teoriji, dobija mogućnost da putem kritičke teorije koja joj je svojstvena izvrši obuhvatnu analizu i kritiku savremenog sveta, i da ponudi moguća rešenja, uz ponovno čitanje Marxa i ostalih velikih istorijskih mislilaca levice, zaključno sa Markuzeom.
Gde je mesto Srbije u savremenim društveno-političkim procesima? Kao što je poznato, Srbija je posttranziciono društvo sa dodatnim traumama rata, raspada Jugoslavije i propasti samoupravnog socijalističkog projekta; društvo bez tradicija institucija i mogućnosti izgradnje istih, u kojem dominira partokratija; društvo sa uništenom privredom, institucijama nauke, obrazovanja i kulture; društvo sa uništenom radničkom i srednjom klasom – društvo koje ne proizvodi ni materijalni rad, ni nematerijalni rad; društvo opšteg očaja i osećaja poniženosti, koji ga direktno vezuje sa dubokom poniženošću naroda zemalja Trećeg sveta. Kriza srpskog društva pojačana svetskom krizom, otvara polje pobuna (učestale pobune desničarskih grupa – mladi, poluobrazovani, nezaposleni, okrenuti lažnoj tradiciji i Crkvi – jedna od grupa isključenih), koje mogu prerasti u oružane pobune divlje desnice. Iz ovog razloga, iako je leva misao u Srbiji gotovo utihnula (poslednji značajni teoretičari su bili vezani za časopis Praxis), u Srbiji koja je u kašnjenju, sve snage građanske orijentacije i leve misli bi trebalo da se udruže u zajedničkom naporu sprečavanja nastupa desnog fundamentalizma, kako na teorijskom planu, tako i na političkom.