Proslavljena dvadesetogodišnjica Centra za ženske studije iz Beograda

Šta su ženske studije?

Ženske studije predstavljaju sintezu teorije i prakse kojom se žene izuzimaju od neutralnosti čoveka-muškarca, koji je devalvira kao ženu. Prvi program ženskih studija ustanovljen je 1970. u San Dijegu ¦ SAD, kao rezultat lobiranja grupe za oslobodjenje žena, predavačica na američkim univerzitetima, i feminističkih zajednica izvan američkih fakulteta. Ova grupa je formirala, Odbor za ženske studije kojim je zaokruženo  mišljenje da su i teorijsko i praktično delovanje jedini put kojim se žene mogu uvesti i fizički i simbolički u svet znanja.Time su dovedene u pitanje epistemološke i ontološke pretpostavke na kojima je počivao čitav svet dotadašnjih znanja. Iz njega je proizašlo pitanje: ima li znanje pol, boju, klasu?. Simon de Bovoar je tvrdila da su žene istorijski, kulturno i društveno bile “druge” pa je neophodno tumačenje njihovog epistemološkog zaborava i ontološkog uticaja. Svim ovim problemima /pitanjima počele su da se bave ženske studije noseći u sebi politički subverzivan potencijal u odnosu na samo znanje, njegove potencijale i cirkulaciju u kojima je bilo vidno odsustvo žena. Cilj ženskih studija je tako postao utvrđivanje tih granica i mogućnosti sistematizacije znanja.

Osnivanje ženskih studija u Beogradu inicirala je feministička grupa “Žene i društvo” 1991 godine. Iako je trebao da ima mirnodopski karakter novoosnovani Centar za ženske studije delovao je u kontekstu ratova “koji nisu vođeni ovde” (Dimitrijević). Zato Centar nije mogao da bude vrednosno i politički neutralan već je bio opredeljen protiv rata i nacionalizma i utemeljen na snažnom feminističkom aktivizmu. U središtu svih programa bila su pitanja: roda, seksualnosti, etniciteta, rase i klase zbog čega je bio posvećen teorijskom istraživanju mogućnosti otpora, i ukazivanju na bogatstvo u razlikama. Institucionalizacija programa ženskih studija na Beogradskom univerzitetu bio je presudan momenat u njihovom daljem radu.
Na Fakultetu političkih nauka u Beogradu osnovan je Centar za studije roda i politike čiji je cilj bio izgradnja i promovisanje studija roda.