Početna stana
 
 
 
   

Proslavljena dvadesetogodišnjica Centra za ženske studije iz Beograda

Šta su ženske studije?

Ženske studije predstavljaju sintezu teorije i prakse kojom se žene izuzimaju od neutralnosti čoveka-muškarca, koji je devalvira kao ženu. Prvi program ženskih studija ustanovljen je 1970. u San Dijegu ¦ SAD, kao rezultat lobiranja grupe za oslobodjenje žena, predavačica na američkim univerzitetima, i feminističkih zajednica izvan američkih fakulteta. Ova grupa je formirala, Odbor za ženske studije kojim je zaokruženo  mišljenje da su i teorijsko i praktično delovanje jedini put kojim se žene mogu uvesti i fizički i simbolički u svet znanja.Time su dovedene u pitanje epistemološke i ontološke pretpostavke na kojima je počivao čitav svet dotadašnjih znanja. Iz njega je proizašlo pitanje: ima li znanje pol, boju, klasu?. Simon de Bovoar je tvrdila da su žene istorijski, kulturno i društveno bile “druge” pa je neophodno tumačenje njihovog epistemološkog zaborava i ontološkog uticaja. Svim ovim problemima /pitanjima počele su da se bave ženske studije noseći u sebi politički subverzivan potencijal u odnosu na samo znanje, njegove potencijale i cirkulaciju u kojima je bilo vidno odsustvo žena. Cilj ženskih studija je tako postao utvrđivanje tih granica i mogućnosti sistematizacije znanja.

Ženske studije kod nas

Osnivanje ženskih studija u Beogradu inicirala je feministička grupa “Žene i društvo” 1991 godine. Iako je trebao da ima mirnodopski karakter novoosnovani Centar za ženske studije delovao je u kontekstu ratova “koji nisu vođeni ovde” (Dimitrijević). Zato Centar nije mogao da bude vrednosno i politički neutralan već je bio opredeljen protiv rata i nacionalizma i utemeljen na snažnom feminističkom aktivizmu. U središtu svih programa bila su pitanja: roda, seksualnosti, etniciteta, rase i klase zbog čega je bio posvećen teorijskom istraživanju mogućnosti otpora, i ukazivanju na bogatstvo u razlikama. Institucionalizacija programa ženskih studija na Beogradskom univerzitetu bio je presudan momenat u njihovom daljem radu.
Na Fakultetu političkih nauka u Beogradu osnovan je Centar za studije roda i politike čiji je cilj bio izgradnja i promovisanje studija roda.

Hronologija rada Centra
Cetar za ženske studije imao je dve faze u svom radu. U prvoj fazi se bavio ratnim dešavanjima i represivnim režimom kao posledicom uticaja patrijarhata, tradicionalizma i
nacionalizma. Kruna svega bili su 20 kurseva iz različitih disciplina: antropologije, sociologije, nasilja u porodici, ženskih ljudskih prava, seksizma u jeziku, feminističkih teorija, feminističkog pristupa teologiji i prirodnim nauka. U drugoj fazi, posle političkih promena 2000-te, Centar se bavio svojom institucionalizacijom i novim pitanjima kao što su: položaj žena u tranziciji, odnosi u javnoj sferi, medijima i pitanjem odgovornosti. Odgovornost je postala zaštitni znak Centra.
 
Foto: V. Vujošević
Pokrenut je program Qeer teorije i mehanizmi za ostvarenje rodne ravnopravnosti. Naročito su bila značajna predavanja M. Blagojević “Žene u sociološkoj perspektivi” u kojoj se povezuje uticaj obrazovanja žena, njihov rad i karijera, odnosno,njihova diskriminacija na tržištu rada i u različitim profesijama. Žene istog obrazovanja za isti kvalitet rada često dobijaju manju platu od muškaraca. Zbog svoje fertilnosti i roditeljstva žene često ostaju bez posla, istovremeno bivajući pritisnute zahtevima populacione politike svojih zemalja (praksa i ideologija materinstva). Zatim, mizoginija koja se ogleda u nasilju nad ženama i decom u porodici i na radnom mestu, npr. u vidu seksualnog uznemiravanja, problema odnosa institucija prema ženama, npr. SPC i dalje smatra ženu “manje vrednim bićem”. J. Blagojević, D. Duhaček, K. Lončarević, D. Popovoć, A. Zaharijević i 170 domaćih i 40 gostujućih predavačica i predavača koji su održali 130 kurseva, 15 konferencija i seminara, zaslužni su za rad i postojanje Centra. Pored bogate feminističke literature, Centar je objavio i dela 18 domaćih autorki, prevode 14 stranih autorki, a kao krunu svog dvadesetogodišnjeg postojanja 15 brojeva časopisa Ženske studije i 15 brojeva časopisa Genero. Centar za ženske studije uspostavio je saradnju sa 70 organizacija u zemlji, regionu i šire uz pomoć 17 fondacija, lokalnih i medjunarodnih, čime stiče pravo naziva celovitog interdisciplinarnog obrazovnog, predavačkog, istraživačkog i izdavačkog programa.
  Vera Vujošević
 
N-ti građanin
1. -30. 04. 2012.
Danas

 
 
 
 
 
 
 
Copyright © 1996-2012