Predlog – za
prevođenje
Ken Wilber (2007),
A Brief History of Everything, Shamhala,
Boston
Ovdašnjoj čitalačkoj publici još uvek malo poznat,
Ken Vilber (
Ken Wilber) je autor desetina
knjiga koje su mu zasluženo donele reputaciju
jednog od najoriginalnijih savremenih mislilaca.
Mnogi ga nazivaju Ajnštajnom u oblasti proučavanja
svesti ili pak Platonom našeg vremena. Kako vele
dobri poznavaoci dela ovog američkog autora, uprkos
činjenici da je baš Vilber jedan od utemeljivača
takozvane
transpersonalne psihologije,
danas jedne od dominantnih psiholoških škola u
Americi, te da su Vilberove knjige (čak devetnaest
knjiga o nauci i duhovnosti) prevedene na preko
dvadeset svetskih jezika, Vilber je još uvek nedovoljno
poznat, a često, smatran mistikom, i neprihvaćen
u evropskim i američkim filozofskim i akademskim
krugovima.
Najpre pomenimo da je kod nas prevedena samo prva
Vilberova knjiga iz 1979. godine pod nazivom
Bez
granice (
No Boundary: Eastern and Western
Approaches to Personal Growth), kao izdanje
beogradske izdavačke kuće Babun. Pomenuta knjiga
je, tvrde poznavaoci Vilberovog dela, zapravo
popularna verzija njegove prve knjige pod nazivom
Spektar svesti (
Spectrum of Consciousness),
koju je Vilber napisao 1977. godine, kada je
|
imao svega dvadeset
tri godine. U svojim prvim knjigama Vilber
razmatra razvojne strukture ljudske svesti
koje su prisutne u brojnim psihološkim
školama (bihejviorizam, kognitivna psihologija,
Pjažeova misao, Frojdove ideje...), ali
i u istočnjačkim meditativnim praksama,
te u budizmu i hinduizmu. Vilber smatra
da se manifestna protivrečna priroda različitih
sistema mišljenja (škola, ideja...) može
objasniti činjenicom da se svaka škola
bavi različitim nivoom spektra svesti
– dakle, protivrečna priroda različitih
sistema mišljenja je više pojavna nego
stvarna, tvrdi Vilber. On izdvaja takozvane
opšte orijentire, odnosno osnovne
principe i saznanja prihvaćene u različitim
sistemima mišljenja, a
|
|
|
potom ih međusobno uklapa, jer smatra da su različiti
sistemi mišljenja u okviru brojnih psiholoških
škola na Zapadu uskladivi i komplementarni ne
samo međusobno, već i sa različitim sistemima
mišljenja karakterističnim za istočnjačke misaone
tradicije. Otuda proističe Vilberov
integralni
pristup, odnosno
integrativni i/ili
integrirajući pristup koji zastupa u
svim kasnijim delima. Kako je, podsetimo, za Vilberov
pristup karakteristično to da svoje temeljne teorijske
postavke autor razradi najpre u obimnijoj studiji
da bi potom napisao popularnu verziju istog dela,
pomenimo da studija
Seks, ekologija, spiritualnost
(
Sex, Ecology, Spirituality), iz
1995. godine, prethodi delu
Kratka istorija
svega (
A Brief History of Everything),
iz 1996. godine, koje je napisano u formi dijaloga.
Sâm Vilber, u predgovoru
Kratke istorije svega,
ističe da je pred čitaocima jedna od najpopularnijih
autorovih knjiga, u kojoj je zastupljen
integrativni
pristup u promišljanju brojnih savremenih
pitanja, kao što su, na primer – ekološki problemi,
multikulturalizam, brojna pitanja roda i seksualnosti,
ekofeminizam, značaj i značenje interneta itd.
Prema autoru,
integrativna vizija, odnosno
integrativni pristup, podrazumeva pokušaj
uključivanja svih bitnih postavki i saznanja,
odnosno
istinâ, kako veli Vilber, iz,
što je više moguće, različitih disciplina – od
istočnjačkih, do sistema mišljenja prisutnih na
Zapadu, od premodernih, preko modernih do postmodernih
sistema mišljenja, od takozvanih
hard sciences,
to jest nauka u strogom smislu (kao što je, primerice,
fizika), preko humanističkih disciplina i
soft
sciences, do same duhovnosti. Na taj način,
tvrdi Vilber, moguće je napraviti svojevrsnu
mapu
ljudske svesti i kulture (on podseća na otkriće
ljudskog genoma, odnosno dekodiranje
genetske »karte« čoveka – (
HGP),
Human
Genome Project), odnosno takozvani
Human
Consciousness and Culture Project, kojim
bi se mapirali svi ljudski (kulturni) potencijali
– od »nižih« prema »višim« nivoima svesti, te
obrasci spiritualnosti. Ova mapa ljudskih potencijala
bi, pak, bila primenljiva i delotvorna u svim
oblastima – od ekonomije, politike, medicine,
do obrazovanja i duhovnosti. Pomenimo još da na
više od pet stotina strana (tri tematske celine
i osamnaest odeljaka) Vilber veoma slikovito,
koristeći i shematske prikaze, razmatra suštinska
pitanja
sveta života, od
Big Banga
do savremenog postmodernog doba, upućujući čitaoce
na permanentnu refleksiju svakodnevice i brojnih
pitanja
sveta života, te na samorefleksiju
kao jedan od mogućih puteva razvoja ličnih, autentičnih
potencijala.
Najzad, predložimo prevođenje ove Vilberove studije
kao zasigurno inspirativnog i značajnog štiva
za, verujemo, brojnu čitalačku publiku.
