homepage
   
Republika
 
Kultura
Arhiva
O nama
About us
mail to Redakcija
mail to web master
 

 

 

Četrdeset deveti Sajam knjiga

Jubilarni četrdeset deveti beogradski Sajam knjiga može se sa pravom nazvati jubilarni, ne samo po godinama trajanja već i po rekordnom broju posetilaca i izlagača. Gužve ispred kapija i euforija na štandovima podsetile su na osamdesete godine kada je odlazak na Sajam bio događaj koji se planirao cele godine. Pored velike zastupljenosti svih domaćih izdavača, i svih izdavača iz zemalja bivše Jugoslavije (sem izvanrednog Feral Tribjuna koji je ove godine izostao), bilo je izdavača iz okruženja (Mađarska) kao i egzotičnijih delova planete (Iran). Ove godine Sajam je dobio i notu ekskluzivnosti gostovanjem slavnih francuskih pisaca tako da su i oni koji nikada nisu čuli za Fransisa Berbedea ili Alena Rob-Grijea odjednom postali fanovi Berbedeove krilatice da su jedino zatvor i samoubistvo rešenje za izlaz iz dehumanizacije ljudskog bića, i filma "Jedne zime u Marijen Badenu" Rob-Grijea. Prezentacija francuskih pisaca i francuskih izdanja bila je i najveći pogodak Sajma. Prvi put u poslednjih par godina Sajam je iskoristio najbolji medijski način za prezentaciju objavljenih naslova, a to su sami pisci i njihova velika medijska promocija. Tako su na predavanju Andreja Makina u "Kolarcu" ljudi bukvalno visili sa prozora da čuju njegovu besedu o problemima jezika i prevođenja romana, dok je Patrik Rembo začudio srpske čitaoce izjavom da mu je istorija dosadna, a piše (po njegovim rečima "konstruiše") istorijske romane i pseudobiografske knjige poznatih francuskih pisaca. Pored ovog uspeha, za pohvalu je i ponuda izdavača. "Clio" i "Paidea" (najzaslužnija za dovođenje francuskih pisaca, kako se kasnije saznalo) imali su jako
dobru ponudu najrazličitijeg profila literature, na štandu "Rendea" bilo je najveselije i najzanimljivije, jer je Vladimir Arsenijević lično prodavao sve knjige ljubazno potpisujući svoj novi roman i ispunjavajući svaku želju kupaca. Standardno dobri "Plato" (najveći štand) i "Samizdat B92" (autobiografija Pjera Luiđija Koline i knjiga Boba Vudvorda o ratu u Iraku najprodavanija izdanja), a prijatno iznenađenje je "Zepter books" koji je preveo Elfridu Jelinek, ovogodišnju dobitnicu Nobelove nagrade. Među novim izdanjima je i poslednja knjiga Pitera Bruka, sabrana dela Ibzena, sabrani eseji o Čehovu, kao i dosta naslova vezanih za umetnost dvadesetog veka. Cene su bile pristupačne i stari trik sa prodavačkim štandovima na galeriji, koji su jeftiniji nego ovi u parteru, ponovo je bio u modi. Sem prodavaca polovnih knjiga sa najvećim brojem posetilaca nakon oficijelnih štandova i cenama za raspadnute knjige  
Wassily Kandinsky, Contrasting Sounds
Wassily Kandinsky, Contrasting Sounds, 1924.
koje su premašivale cene tih istih novih izdanja (Jensonova Istorija umetnosti i knjige iz filozofske edicije "GraFOS"-a) cena knjiga je i dalje pristupačna, ali ostaje prijatan sajamski žal: ma koliko novca da se ponese, sve se postroši.
I, na kraju, da se vratim na nacionalno biće i interes prosečnog posetioca Sajma. Najprodavanija knjiga (po damping ceni) na štandu "Novosti" je, pored klasika koji se prodaju uz novine na kioscima za 250 dinara (što su "mali" izdavači nazvali specijalnom vrstom trafikinga aludirajući na sex trafficking jer ubija ionako nisku cenu knjige), novo štivo Dobrice Ćosića Kosovo. Posetioci su knjigu, zbog povoljne cene i renomea autora, kupovali čekajući u redu petnaest minuta, a svaku kritiku i sarkastične komentare pomenutog dela prodavačice su doživljavale kao ličnu uvredu kako kompanije tako i autora poznatog po državničkom delovanju u kojem je država primenjujući njegove teorije "krvi i tla" izgubila sve teritorije koje je pikirala da dobije. Pored svojstvenog truda, autor ovog teksta nije uspeo da utvrdi gde su štandovi sa navodno dva najprodavanija naslova Sajma: Sačuvajte ovu knjigu Mire Marković i Čudesna hronika noći Radovana Karadžića, roman iz njegovog "civilnog života", gde "glavni lik, psihijatar, kroz unutrašnji tok svesti govori o represiji kroz koju prolazi". Ni ove godine nisu izostali, čak se može reći da su bili vidljivo prisutni štandovi sa izdavačkom delatnošću okrenutom isključivo teorijama zavere među kojima su dominirali naslovi kao Vatikan i kontrola uma i Genetska kombinatorka u očuvanju nacionalnog bića, sa eksplicitnim idejama teorije "krvi i tla", zabranjene u Nemačkoj i nordijskim zemljama. Primetna je takođe bila i ogromna produkcija knjiga iz oblasti religije, crkvene istorije i pravoslavne publicistike, kao i iz oblasti trivijalne književnosti čije oglase za prodaju srećemo po tabloidima. Sve u svemu, ovogodišnji Sajam knjiga imao je veliku posetu, dobru medijsku promociju, atmosferu populističke zabave i nostalgičnu prijatnost mesta na kojem možete imati mogućnost izbora i sresti neke ljude i prijatelje koje niste videli godinama.
 
  Ivan Jovanović
 
Kultura
Republika
Copyright © 1996-2004 Republika